Logo Compostmeesters

Soirteerregels



Home
Compostmeesters
Activiteiten
't Zwientje
kippen
konijn
Demoplaats
Verkoopprijzen
Brochuren
Sorteerregels
Buurtcomposteren
Foto's
vragen
Park









Wel composteerbaar

Organisch afval =
aardappelschillen
schillen van citrus-
of andere vruchten
groenteresten
eierschalen
doppen van noten
theebladeren en -zakjes
koffiedik en-filters
papier van de keukenrol
kleine hoeveelheden etensresten
mest van huisdieren
(bv van cavia)
verwelkte snijbloemen en
kamerplanten
versnipperd snoeihout
haagscheersel
zaagmeel en schaafkrullen
gemaaid gras
bladeren
onkruid
resten uit groente- en siertuin

Niet composteerbaar

Timmerhout en
grof ongesnipperd snoeihout
beenderen en dierlijk afval
wegwerpluiers
aarde en zand
saus, vet en olie
stof uit de stofzuiger
as van de open haard
houtskool
kunststof
ijzer, metaal en blik kattenbakvulling


 

 

 
Wel composteerbaar.
 
Bladeren van notelaar, eik, maar ook van tamme kastanje en beuk behoren niet tot de snelste verteerders. Ze zijn hard en taai en ze bevatten stoffen die voor de afbraakorganismen minder smakelijk zijn. Daarom komen ze zo goed van pas als bruin materiaal. Spaar ze op in de herfst en meng ze tijdens de winter geregeld tussen de groente- en fruitresten in je compostvat of tussen het gazonmaaisel in de lente. Hou de vochtigheid in het oog en zet minstens één keer om en tegen het begin van de volgende herfst heb je mooie compost die je als mulch over de bodem uitspreidt.
  Lork De lork of larix is een naaldboom die
ieder jaar zijn naalden verliest Gebruik ze
als bruin materiaal.

 

Taxus

Appelsienschillen

Ook over taxus heel wat vragen en onzekerheid. Het is naald- hout, bevat een voor de mens giftige stof en heeft neiging om in de compostbak uit te drogen en dus langzaam (of niet) te verteren.
Dus niet composteerbaar? Toch wel. Naaldhout verteert inderdaad langzamer dan loofhout. Dat maakt het interessant als bruin materiaal. De giftige stof schaadt de compostorganis- men noch de plantengroei. Dikkere, houterige takjes hebben baat bij een hakselbeurt. Net zoals alle haagscheersel, levert taxus, mits een verzorgde bereiding, een uitstekende compost. Het uitdrogen kan je vermijden door te bevochtigen en door goed te mengen met groen materiaal.

index11Tegen de roddels over de appelsienschillen zullen we als compostmeester nog wel even moeten blijven ingaan. Met één stem blijven verkondigen dat ze wel degelijk bij de compost mogen, is de boodschap. De uitgeperste halve appelsien nog eens in twee snijden, vergemakkelijkt het mengen en versnelt de vertering. Van verzuring hebben we in de compost geen schrik. De worm en zijn collega's hebben met citrus geen probleem en eventuele schimmelwerende producten op de schil verteren mee in de compost. En wens je helemaal geen appelsientjes met pesticiden erop (en erin), dan kies je gewoon voor bio.

Waarom al die opwinding over wat blaadjes, takjes
en schilletjes?
We weten dat een derde van de Vlaamse tuinbezitters
composteert. Een goede score, ware het niet dat uit veel
van die tuinen óók nog eens hele aanhangwagentjes haag-
scheersel en bladeren naar het containerpark verdwijnen.
Materialen die de kwaliteit van de eigen compost nochtans
een stuk zouden kunnen verbeteren. We moeten onze
medeburgers dus niet enkel leren hóe ze nog beter kunnen
composteren maar ook wat ze maar beter kunnen com-
posteren!

 

Moeilijk composteerbaar.

Uitwerpselen van vleeseters

De uitwerpselen composteren van vleeseters is géén kinder-
spel! En ook helemaal niet aan te raden: geur, ziektekiemen,
aantrekken van vliegen... Vandaar dat we als compostmeester
beter de boodschap verspreiden om het niet te doen. Ook
hier geldt dat hoge temperatuur, voldoende aanvoer van bruin
materiaal en geregeld omzetten het proces in die mate bevor-
deren dat het wel kan. Maar de regel blijft: bij het restafval.
En het composttoilet? De meeste mensen eten toch ook
geregeld vlees! Bij het Comité Jean Pain in Londerzeel is al tien
jaar een composttoilet in gebruik. Tijdens je opleiding en
bezoek aldaar, kon je vaststellen dat het naar behoren werkt.
Recent werd zelfs nog een tweede, nieuw en compact systeem
bijgeplaatst. Maar een composttoilet vraagt een goede opvolging.
Wie het composteren nog niet goed onder de knie heeft,
begint er beter niet aan. Niet voor beginners dus.



Etensresten en brood

Wil je een hevige discussie uitlokken onder compostmeesters en lesgevers, lanceer dan de vraag: zijn (gekookte of bereide) etensresten en brood composteerbaar? Of beter: mogen ze bij de compost? Dat ze composteerbaar zijn, staat buiten kijf. Of we ze aanraden als grondstof voor de compost, is een andere vraag. Eens te meer een vraag die niet zomaar met ja of met neen kan beantwoord worden. Vlees- en visresten zeker niet, om stank en vliegen te vermijden. Bestaat de aanvoer naar het compostvat vooral uit schillen van groenten en fruit en blijft er na de maaltijd dagelijks heel wat op de borden liggen, dan kunnen we maar beter afraden. Wie veel tuinafval verzamelt, al wat composteerervaring in huis heeft én meestal zijn bord leeg eet, krijgt wél onze zegen. In welke kolom plaatsen we het dan: wel of niet? In de OVAM en Vlaco publicaties staat dat etensresten en brood wél kunnen gecomposteerd worden. Zoals voor de andere materialen staat er een toelichting bij: niet te veel, goed mengen met bruin materiaal, verluchten, opletten voor ongedierte, wordt het plakkerig dan gaat het stinken. In de nota's van de nieuwe compostcursus.zijn de etensresten naar de andere kant verschoven. De cursus richt zich tot (vaak beginnende) composteerders, we hebben het accent daar dus verlegd.

 

Niet composteerbaar.

Mosselschelpen

Mosselschelpen zijn moeilijk te recycleren. Ze toevoegen aan
de compost raden we af omdat ze voor behoorlijk wat stank
kunnen zorgen (het vlezige aanhechtingsvoetje dat op de
schelp zit, rot en trekt vliegen aan) en omdat de schelp zo
stevig is dat ze gewoon niet verteert. Ook met het GFT
mogen ze niet meegegeven worden. De enige alternatieven
zijn: bij het restafval gooien of verbrijzelen en aan de kippen
geven.

Steekschuim (oasis)

Enkele weken geleden kregen'we de vraag of oasis, het groene
schuimachtige materiaal dat bloemschikkers gebruiken om
bloemen en andere sierelementen in te prikken, bij de
compost mag.Als argument pro gaf de vraagsteller aan dat het
de compost luchtig zou maken.
Het antwoord op de vraag is duidelijk: neen. Steekschuim is
geen organisch materiaal en het verteert niet. Het hoort niet
thuis in de compostbak, -vat of -hoop. Het composterings-
proces is inderdaad een aëroob proces dat dus zuurstof nodig
heeft. Daarvoor gebruiken we organisch composteerbaar
materiaal: dorre bladeren, houtsnippers, stro, stengels en
resten van vaste planten en kruiden... Wanneer we de
afgewerkte compost verwerken tot potgrond, staat het ons
vrij het te vermengen met andere producten (turf, kokosvezel,
zand...) om het luchtiger, waterhoudender, voedzamer te
maken. Er eventueel op dat ogenblik de oasis aan toevoegen?
Misschien. De vraag is dan wel hoe we dat mengsel later zullen
recycleren.

 
Grond
  Het toevoegen van grond is een tip die velen nog kennen uit
de oudere boeken over composteren. Spijtig genoeg wordt
het idee nog vaak overgenomen en duikt de suggestie nog wel
eens op in een artikel of een folder. Ten onrechte. Grond is
samengesteld uit kleideeltjes, leem en zand. Dit zijn niet-
organische stoffen die dus ook niet kunnen verteren. Ze
maken de compost zwaar én koud, de micro-organismen
kunnen er geen energie uit halen. Ze dragen niet bij tot de
opwarming van de compost maar slorpen wel een deel van de
energie op die tijdens het composteringsproces vrijkomt.
Aangezien grond niet verteert en het plantaardig afval wel,
zal het eindproduct veel grond en weinig organisch materiaal
bevatten.
Zelfs als we geen zuivere grond toevoegen aan de compost,
kan er heel wat in je compost terecht komen via onkruid en
via samen geveegde bladeren (zie foto). Opletten dus. Schud
de grond zo veel mogelijk van de wortels en gebruik bladeren
waar veel grond aan kleeft liever als mulchmateriaal.
Kalk
  Mogen we het nog eens over kalk hebben?
Kalk en compost, het zit er bij velen diep ingebakken. Een
overtuiging, meegesleept uit de voorhistorie van de compost,
waar blijkbaar nog steeds een zweem van twijfel over hangt:
'het zou toch maar eens een beetje moeten helpen...'
Al meer dan 10 jaar geleden kwam de Velt, in een vergelijkende
studie bij een tiental leden, tot de conclusie dat kalk en
compost niet samengaan. Iedereen die zich de voorbije decennia
over het probleem boog, kwam tot dezelfde bevinding en de
recente studie over de kwaliteit van thuiscompost stelde zelfs
vast dat compost waarvan we zouden vrezen dat hij verzuurt
(wegens te nat, anaëroob) in tegendeel een te hoge pH heeft.
Kalk maakt het dus enkel nog erger.
Spijtig genoeg moesten we het recent nog eens horen op
Jongens en Wetenschap, nochtans een programma dat (vooral
achter de schermen en vóór ze met een onderwerp op antenne
komen) aan degelijk research doet. Daar had een van de
bellers het zelfs over ongebluste kalk. Menig compostmeester
heeft toen ongetwijfeld gedacht: compostbarbaar! Ongebluste
kalk ondergaat in contact met water een chemische reactie
die verbranding teweegbrengt. Een wel heel drastische manier
om te ontsmetten! Het goedje is uiteraard ook schadelijk
voor de nuttige compostorganismen en trouwens heel gevaar-
lijk om mee te werken. De pH van je bodem verhogen
door te kalken zou je eventueel nog kunnen overwegen.
Maar bezin eer je begint en laat eerst een bodemstaal
ontleden. Ën gebruik zeker geen ongebluste kalk!

 
 
Geleid door de labels
 
Voor sommige materialen kan je gewoon niet zonder meer
weten of ze in het compostvat mogen of niet. Kunststoffen
bijvoorbeeld, ze zijn vervaardigd uit petroleumproducten en
dus in principe niet biologisch afbreekbaar. Een nieuwe gene-
ratie plastics is dat wel. De enige garantie om te weten of ze
composteerbaar zijn is een label (gecontroleerde garantie-
stempel). Onder meer het OK Compost label geeft aan dat
het betreffende plastic volledig composteerbaar is, weliswaar
bij hoge temperatuur. Of het óók verteert bij lage tempera-
tuur (in de bodem of in een compostvat), kan je daar niet uit
afleiden. Dat weet (voorlopig) enkel de fabrikant.
Het OK Soil label geeft aan dat het materiaal in de bodem (dus
bij lage temperatuur) volledig verteert. De biodegradeerbare
bloempotjes van het voorbije Weekend van de
Compostmeester, waren daar een voorbeeld van. De dikte van
de potjes maakt dan weer dat de verteringstijd langer is dan
de normale composteerperiode van 9 a 12 maand.
Leren van elkaar

  Experimenteren is de beste manier om te weten te komen
hoe gemakkelijk een bepaald- materiaal verteert. Vergeet
echter niet dat wat in jouw goedwerkend vat snel verdwijnt,
er bij een beginnend composteerder wellicht veel langer zal
over doen. Bespreek je resultaten met die van je collega's.
Onderling overleg is ook voor de composteerregels en de
uitleg die je geeft bij het vat of bij een compostbak aan te
raden. Zo voorkom je dat ieder zijn eigen verhaal vertelt en
dat een bezoeker die meermaals naar de demoplaats komt,
telkens een tegenstrijdige boodschap meekrijgt.

Bron tijdstrift De Compostmeester (Vlaco)